Wabak bubonik adalah berpunca daripada bakteria dan disebarkan melalui kutu yang hidup dalam spesies tikus termasuk marmot dan menurut Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO), bakteria itu mampu membunuh dalam tempoh 24 jam sekiranya tidak mendapat sebarang rawatan.

Wabak Bubonik

Namun, bagaimana bakteria wabak Bubonik ini tersebar dan bagaimana langkah dan cara terbaik mengelakkannya?

Hawar adalah jangkitan wabak secara semulajadi yang melibatkan tikus yang berlaku di merata tempat di seluruh dunia, yang disebabkan oleh bakteria Yersinia pestis yang menular dari tikus ke haiwan lain dan manusia.

Penyakit epidemik akut yang melibatkan tikus dan roden liar berlaku di bahagian tengah, timur dan selatan Afrika, Amerika Selatan, bahagian barat Amerika Utara dan di sebahagian besar Asia.

Di sesetengah kawasan, kontak antara tikus hutan dan tikus rumah biasa berlaku dan boleh menyebabkan kes jangkitan manusia dan kadang-kala menjadi wabak.

Jangkitan manusia ke manusia tidak berlaku kecuali semasa wabak pneumonik, apabila titisan cecair pernafasan daripada pesakit menjangkiti orang lain semasa berdekatan.

Wabak juga boleh merebak melalui sentuhan dengan objek yang tercemar (contoh: tisu/tuala), atau cecair atau nanah haiwan yang dijangkiti, dengan tempoh pengeraman antara 1 hingga 7 hari.

Pelancong adalah berisiko rendah, walau bagaimanapun perjalanan ke kawasan dimana penyakit hawar biasa berlaku (endemik) di kawasan luar bandar mempunyai risiko, terutamanya jika berkhemah atau memburu atau jika tersentuh tikus.

JANGKITAN

Jangkitan terbahagi kepada 3 jenis:

Hawar Bubonik

Berpunca dari gigitan kutu yang dijangkiti menyebabkan radang pada kelenjar limfa (limfadenitis) dan sekitar kelenjar limfa.

Ciri utama: Bengkak yang sakit dan bernanah.

Hawar Septisemik

Merebak dari wabak bubonik atau berlaku semasa ketiadaan limfadenitis. Jangkitan menular ke dalam aliran darah menyebabkan keradangan di selaput otak (meningitis), renjatan endotoksid dan pendarahan yang teruk akibat Penggumpalan Intravasel Tersebar (Disseminated Intravascular Coagulation – DIVC).

Hawar Pneumonik

Jangkitan boleh menular ke paru-paru dan menyebabkan pneumonia yang teruk. Pesakit boleh merebakkan penyakit melalui titisan cecair pernafasan.

Individu yang terkena titisan/cecair tersebut boleh mendapat jangkitan paru-paru.

SIMPTOM

Bergantung kepada jenis Hawar, simptom boleh berubah-ubah, sebagai contoh:

Hawar Bubonik

Simptom umum adalah bubo (kelenjar limfa bengkak) yang terletak di pangkal paha, ketiak, leher, pada saiz kira-kira seperti telur ayam, serta hangat dan menyakitkan apabila disentuh.

Simptom-simptom lain pula boleh timbul secara tiba-tiba seperti demam, menggigil, sakit kepala, keletihan, kelesuan dan sakit otot.

Hawar Septisemik

Simptom-simptom yang biasa adalah demam, menggigil, kelemahan yang melampau, sakit perut, cirit-birit, muntah-muntah, pendarahan dari mulut, hidung, rektum atau di bawah kulit, kejutan, ataupun kehitaman (kelemayuh / gangren) pada jari tangan, jari kaki, dan hidung.

Hawar Pneumonik

Simptom umum adalah batuk, dengan kahak berdarah, kesukaran bernafas, mual, muntah, demam panas, sakit kepala dan kelemahan.

Mungkin terdapat beberapa simptom yang tidak disenaraikan di atas dan jika anda mempunyai sebarang kebimbangan tentang apa-apa simptom, sila berjumpa dengan doktor.

KOMPLIKASI

Tanpa rawatan segera dan berkesan, 50 hingga 60% dari kes boleh membawa maut.

Kesan septisemik yang tidak dirawat boleh menyebabkan renjatan endotoksid dan Penggumpalan Intravasel Tersebar (Disseminated Intravascular Coagulation – DIVC) manakala pneumonia teruk berlaku semasa wabak pneumonik.

PUNCA

Apakah punca Hawar (Plague)?

Penyakit Hawar disebabkan oleh jangkitan Yersinia pestis yang menular kepada manusia apabila mereka digigit oleh kutu yang sebelum ini menghinggapi haiwan yang dijangkiti, seperti:

  • Tikus.
  • Tupai.
  • Arnab.
  • Prairie dog.
  • Tupai tanah.

FAKTOR-FAKTOR RISIKO

Apakah yang meningkatkan risiko saya kepada Hawar (Plague)?

Terdapat banyak faktor risiko bagi penyakit Hawar, seperti:

Lokasi

Wabak penyakit Hawar paling biasa berlaku di kawasan luar bandar dan pinggir bandar yang dicirikan oleh kesesakan, pembersihan / sanitasi yang kurang baik, dan populasi tikus yang tinggi.

Pekerjaan

Veterinar dan pembantu mereka mempunyai risiko yang lebih tinggi untuk bersentuhan dengan kucing dan anjing domestik yang mungkin dijangkiti penyakit.

Orang yang bekerja di kawasan di mana haiwan yang dijangkiti wabak adalah biasa.

Hobi

Berkhemah, memburu atau mengembara di kawasan di mana haiwan yang dijangkiti wabak boleh meningkatkan risiko anda digigit oleh kutu yang dijangkiti.

BILA SAYA HARUS BERJUMPA DOKTOR?

Jika anda mempunyai sebarang tanda atau simptom yang disenaraikan di atas atau mempunyai sebarang pertanyaan, sila berunding dengan doktor anda.

Tubuh setiap orang bertindak secara berbeza dan anda dinasihatkan untuk membincangkan dengan doktor tentang apa yang terbaik untuk keadaan semasa.

RAWATAN

Rawatan khusus: Streptomisin adalah disarankan. Ubat lain termasuklah gentamisin, tetrasiklin dan kloramfenikol.

PENCEGAHAN

Jika anda melawat kawasan yang dijangkiti:

  • Elakkan memegang tikus yang hidup atau mati.
  • Elakkan berada di tempat yang sesak.
  • Elakkan gigitan kutu dengan menggunakan repelan dan racun serangga.
  • Elakkan mengendali tikus mati dan laporkan kepada pihak kesihatan jika terjumpa bangkai tikus.

Jika anda berhubungan dengan orang yang dijangkiti, elakkan menyentuh cecair tubuh pesakit dan dapatkan rawatan awal.

Simpan dan lupuskan sisa makanan/sampah dengan betul supaya tikus tidak mencerobohi makanan dan tempat tinggal anda.

Semoga memberi manfaat.

sumber: 1 | 2

All copyrights for this article are reserved to Sentiasa Panas